Ik herinner me nog dat in die folder stond dat de carrièreperspectieven
goed waren, dat je eigenlijk overal aan de bak kon.

In de krant lees ik een quote van Igor Dzambo over de algemene inflatie vergeleken met de prijsstijgingen van nieuwe auto's: blijkbaar vallen die laatste wel mee. Maar hé, die naam ken ik! In mijn geestesoog verschijnt medestudent Igor als 20-jarige; zo iemand die met iedereen goed kan opschieten. Hoeveel Igor Dzambo's zouden er in Nederland wonen? En dan ook nog met verstand van economie en wiskunde? Een LinkedIn search bevestigt mijn vermoeden. 

Zoals zijn achternaam al doet vermoeden, heeft Igor roots in het voormalig Joegoslavië. Doordat zijn ouders niet hier zijn geboren, moet hij veel zelf uitzoeken over het Nederlandse onderwijssysteem. Igor vertelt: "Zo rond het einde van mijn middelbareschooltijd viel het me op dat al mijn klasgenoten naar open dagen van universiteiten gingen om te kijken welke studie en welke stad bij hen paste. Mijn ouders hadden geen idee, dus ik moest dat allemaal zelf uitvogelen. Wat vond ik leuk? Wiskunde. Dat het de Universiteit Utrecht werd was toeval: ik kreeg een informatiefolder van Utrecht van mijn wiskundedocent. Ik herinner me nog dat in die folder stond dat de carrièreperspectieven goed waren, dat je eigenlijk overal aan de bak kon. 'Nou, da's dan wel handig, hè?' dacht ik als jochie van 17."

Igors studietijd kent een hobbelig begin. Hij moet wennen aan het op kamers wonen en zijn nieuwe zelfstandigheid. "Ik was nog maar 17 toen ik ging studeren. De stap van mijn vertrouwde wereldje naar het studentenleven was enorm. Achteraf kan ik zeggen dat het een leerzame periode was voor mijn eigen ontwikkeling, maar het ging in het begin wel ten koste van mijn studie. Als het bindend studieadvies toen al bestaan had, had ik mijn opleiding niet mogen voortzetten."

Halverwege zijn studie begint Igor te twijfelen: is dit wel wat hij wil doen? Er zijn vakken die hij echt leuk vindt, terwijl andere – de abstracte bewijsvakken – hem minder liggen. "Ik verloor mijn plezier in de studie. Ik heb het weer een beetje hervonden met vakken als Geschiedenis van de Wiskunde. Dat was gewoon even iets heel anders. En ook de voorloper van de huidige minor Fundamentals of Business and Economics vond ik een verademing. Een half jaar lang economische vakken speciaal voor bètastudenten. Daar heb ik mijn plek gevonden: op het snijvlak van wiskunde en economie."

Na zijn afstuderen wil Igor zo snel mogelijk een baan vinden. Tijdens de Bèta Bedrijvendagen, een beurs om studenten voor te bereiden op de stap van student naar werknemer, spreekt hij met werknemers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. "Die hadden echt zo'n leuk verhaal, je kon je alle kanten op ontwikkelen. Met name de economische component die ze schetsten, sprak me heel erg aan. Ik stond na het sollicitatiegesprek bij het CBS nog geen minuut buiten toen ze belden of ik wilde terugkomen voor een arbeidsvoorwaardengesprek. Daar zeg je geen nee tegen, zeker niet als je wilt gaan samenwonen en dus een inkomen nodig hebt." 

Igor begint bij de afdeling Macro-economische statistiek, waar hij meewerkt aan het opzetten van nieuwe statistieken. Na een reorganisatie belandt hij in 2011 bij de afdeling Bedrijfsstatistieken, waar hij werkt aan cijfers over transport, handel en later commerciële dienstverlening. "Ik kon daar doorgroeien tot senior-onderzoeker, waarbij ik meer verantwoordelijkheid kreeg. Ik nam het voortouw bij het onderzoek, verbeterde processen en bewaakte de kwaliteit van de data. Een mooi project waar ik aan gewerkt heb, is het implementeren van seizoenscorrecties in statistieken. Eurostat, het Europese bureau voor statistiek, stelde dat verplicht omdat ontwikkelingen in ongecorrigeerde cijfers – zoals een omzetdip bij de horeca na de zomer – een vertekend beeld kunnen geven. Dat betekent namelijk niet dat het slecht gaat met de horeca. Dat is gewoon een normaal seizoensverloop. De uitdaging was om binnen de Europese richtlijnen voor seizoencorrectie te werken, ook als bepaalde data ontbraken. Hoe zorg je dan toch voor betrouwbare cijfers? Dat soort puzzels, waarbij ieder detail moet kloppen, past goed bij mij."

Hoewel Igor het werk bij het CBS waardeert, wil hij graag verder gaan dan alleen het presenteren van statistieken. Het CBS kijkt vooral terug: voorspellingen doen of beleidsadvies geven valt buiten de opdracht van de organisatie. Igor: "Het is aan beleidsmakers om iets met jouw cijfers te doen, maar vaak had ik het gevoel dat ik precies wist wat er achter de aangeleverde cijfers zat en welke ontwikkeling zich aftekende. Ik voelde de behoefte om meer duiding te geven aan de cijfers en verbanden te leggen met maatschappelijke ontwikkelingen."

Dan klopt in 2020 de Rabobank aan bij het CBS met vragen over data die zij in een eigen onderzoek willen gebruiken. Igor sluit vanuit het CBS bij dit project aan. "Zo kwam ik in contact met RaboResearch. Ik vond het een interessante club onderzoekers en heb een beetje contact gehouden."

Tijdens een teamuitje in 2021 gaat Igors CBS-team naar het hoofdkantoor van de Rabobank en geven ze over en weer presentaties over wat ze doen. Het wordt opnieuw duidelijk dat er een sterke inhoudelijke match is tussen Igor en RaboResearch, maar eind 2022 komt er een vacature binnen het CBS voor een projectleider bij de afdeling beleidsstatistieken. "Dat team hield zich bezig met vraagstukken vanuit de buitenwereld. Het CBS beschikt vaak over veel gedetailleerdere cijfers dan wat standaard gepubliceerd wordt. Bij deze afdeling konden onder andere gemeenten en ministeries vragen naar meer diepgang bij bepaalde cijfers. Dat uitpluizen van de beschikbare data om een specifieke vraag te beantwoorden paste wel weer heel goed bij mij." 

Maar dan belt na een paar maanden de Rabobank over een vacature bij RaboResearch. Igor: "Dat bracht me aan het twijfelen: hoewel ik al bijna 17 jaar bij het CBS werkte, voelde het niet netjes om zo kort na mijn start in een nieuwe functie alweer te vertrekken. Tegelijkertijd was ik nieuwsgierig naar hoe het zou zijn om voor een andere werkgever te werken en moest ik ook aan mijn eigen ontwikkeling en de lange termijn denken. Ik had mijn oog al laten vallen op RaboResearch, en toen zij mij expliciet uitnodigden om te solliciteren, kon ik die kans niet zomaar laten schieten. Achteraf bleek het een schot in de roos. Ik ben ontzettend blij met het werk dat ik nu doe. Ik kan nu wél die relevante duiding geven aan cijfers en voorspellingen maken. Bovendien komt de ervaring die ik bij het CBS heb opgedaan me enorm goed van pas in mijn dagelijkse werk."

Ik voelde de behoefte om meer duiding te geven aan de cijfers
en verbanden te leggen met maatschappelijke ontwikkelingen.

Als sectoreconoom houdt Igor zich onder meer bezig met sectorale ontwikkelingen in onder andere industrie, transport en bouw. Hij werkt met economische modellen, doet scenariostudies en wordt regelmatig benaderd door media en beleidsmakers. Inflatie is een van zijn favoriete onderwerpen. "De rekenmethode waarmee het CBS de inflatie vaststelde, is een paar jaar geleden gewijzigd naar aanleiding van de sterk stijgende energieprijzen. Eerder werd er gerekend met de prijzen van nieuwe energiecontracten die op dat moment golden. Maar die stegen toen ineens met meer dan 40%. Feitelijk klopte de berekening dan wel, maar je voelde wel aan dat de inflatie eigenlijk iets hoorde te zeggen over de gestegen kosten voor iedereen, en niet alleen voor de mensen met een nieuw energiecontract. Bij het CBS mochten we niet terugrekenen wat de effecten zouden zijn geweest als deze alternatieve inflatieberekening eerder was ingevoerd. Er is namelijk maar één officieel inflatiecijfer; dat wordt gebruikt om bijvoorbeeld huren en uitkeringen te indexeren. Bij RaboResearch kon ik dat wel uitzoeken. Uit onze analyse bleek dat een eerdere invoering van de nieuwe CBS-rekenmethode in 2022 en 2023 had geleid tot inflatiecijfers die tot 8 procentpunt afweken van de gepubliceerde waarden – eerst lager, daarna juist hoger. Het verschil tussen 9% en 17% inflatie is erg groot!"

Bij RaboResearch is er duidelijk meer ruimte voor eigen initiatief en duiding, en Igor voelt zich intellectueel uitgedaagd door zijn collega's. Hij noemt het niveau van zijn teamleden 'bizar hoog' en leert er veel. "Je krijgt de ruimte om relevant onderzoek te doen, wat je zelf interessant vindt. Er bellen geregeld media instanties om ons iets te vragen, of we hebben bijvoorbeeld contact met beleidsmakers. Het is daarbij wel belangrijk om objectief te zijn en geen advies te geven. Het enige wat ik kan zeggen is 'Op basis van de huidige inzichten verwachten we dit' of 'Bij deze beleidskeuze is dat het waarschijnlijke gevolg.' Ons doel is om onze klanten en de maatschappij te dienen met zoveel mogelijk relevante informatie. Niet alleen met ramingen, maar ook met scenario's: Wat gebeurt er als Donald Trump de importheffingen omhoog gooit? Je denkt met behulp van wiskundige modellen de scenario's uit voor 10%, 20%, 50%. Wat doet zoiets met economische groei wereldwijd, in Nederland, in de VS? Welke effecten kun je verwachten als de situatie in het Midden-Oosten volledig escaleert? Wat zijn de economische gevolgen als Rusland Oekraïne binnenvalt? Dat scenario hadden mijn collega's al onderzocht voordat het daadwerkelijk gebeurde. De week van de inval werden ze platgebeld om het rapport met de economische gevolgen daarvan toe te lichten."

Ik vind dat Igor goed laat zien dat je als wiskundige niet per se in de academische wereld hoeft te blijven om een interessante en succesvolle carrière te hebben. Zelfs bij een commercieel bedrijf als de Rabobank is er ruimte voor maatschappelijk betekenis- vol onderzoek. Met 'doen wat je leuk vindt' als kompas, heeft Igor zijn weg gevonden. Wiskunde als basis, met een voor hem gezonde dosis economie, heeft goed uitgepakt.

 

	CuRriCulUm Vitae Igor Dzambo
2006 – 2010 Economisch onderzoeker, CBS Macro-economische statistieken 2010 – 2017 Economisch onderzoeker, CBS Handel- en transportstatistieken 2017 – 2022 Senior economisch onderzoeker, CBS Dienstensectorstatistieken 2023 – 2023 Senior onderzoeker/projectleider, CBS afdeling beleidsstatistiek 2023 – heden Sectoreconoom, Rabobank RaboResearch