Dubbelschaken
[OOO]
In de zomer van 2018 werd in het noorden van Friesland met acht grootschalige graantekeningen een eerbetoon aan M.C. Escher gebracht. In het artikel 'Tekenen in Bildtse graanakkers' in Pythagoras 58-6 is aandacht besteed aan die graantekeningen. Een van die graantekeningen betrof het Conforme Schaakbord van Hans Kuiper. In het artikel 'Worteltrekken in het graan' in Pythagoras 59-1 is wiskundig beschreven hoe dat bord ontstaat uit de transformatie van een normaal schaakbord.
Gebaseerd op het Conforme Schaakbord ontwikkelde Walt van Ballegooijen het spel Dubbelschaken. Hij vroeg zich namelijk af of dat bord geschikt was voor een schaakspel voor vier personen. Hij maakte een 3D-geprinte versie om dat met een aantal personen uit te proberen. Dat was tot ieders genoegen.
Aangepaste spelregels
Het blijkt een spel met een heel extra dynamiek vergeleken met het gewone schaakspel. Er zijn wel wat extra regels nodig. Gekozen is om met twee teams met elk twee spelers te spelen. Naast regels voor bewegingen door het centrum, zijn er ook regels nodig om te bepalen wie wanneer wint. Zo mag een speler wiens koning is geslagen doorspelen totdat ook de koning van zijn maat is geslagen. Een team is dus pas verslagen nadat beide spelers hun koning hebben verloren. Dat maakt het spel extra leuk. Net als bij het normale schaken zijn de 128 velden ook voorzien van codes, zodat achtereenvolgende zetten overzichtelijk genoteerd kunnen worden. Deze codes zijn op een apart inlegvel aangegeven (figuur 1).
Zelf printen
Kant-en-klaar beschikbaar zijn het schaakbord (dat past binnen een vierkant van 35 x 35 cm), de stukken in vier kleuren en eventuele opbergsystemen (figuur 2). Ben je geen schaakliefhebber dan is zo'n Conform Schaakbord alleen al de moeite waard als een fraai wiskunstig object.
Naast kant-en-klare benodigdheden kunnen de 3D-bestanden gratis worden gedownload om eventueel zelf te 3D-printen. Je moet dan wel meerdere kleuren door elkaar kunnen printen, en je printer moet de maat van een 35 x 35 cm vierkant aankunnen. Beschik je niet over een 3D-printer dan is er nog een low-budget oplossing: een in viervoud printbare pdf van een kwart bord (figuur 3). Na uitprinten kunnen de vier delen eventueel op karton of hout worden geplakt. Daar moeten dan vier verschillend gekleurde schaakstukken bij worden gevonden of twee sets schaakstukken overschilderen. Net als de 3D-bestanden is de pdf van het kwart schaakbord gratis te downloaden.
Belangstelling?
|
||||
